Internetactie voor bewoners sloppenwijk

Uit het Telegraaf van 18-02-2008

AMSTERDAM - Dankzij een actie van de charitatieve instelling “Save the Children” kunnen vanaf vandaag mensen van over de gehele wereld als een soort virtuele buren meekijken naar het wel en wee van inwoners van een slopenwijk in Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone. Tegelijkertijd kunnen ze door een financiële bijdrage het lot van de mensen daar een stukje draaglijker maken.
Lees hier verder

Bo

De afgelopen dagen hebben we in Bo doorgebracht. Bo is een groene, schone, stad ten oosten van Freetown. Hoewel het de twee-na grootste stad van Sierra Leone is, oogt Bo als een dorp.
De weg van Freetown naar Bo is niet erg lang, misschien 300 kilometer. Toch ben je al snel 5 uur onderweg. De drukte in de Eastern Part van Freetown zorgt ervoor dat het wel 1,5 uur duurt voordat je de stad uit bent. Halverwege de route, net na het plaatsje Mile 91, wordt de weg slechter en moet de chauffeur zijn snelheid aanpassen. Toch is de weg zelden zo goed geweest, zeggen onze medepassagiers. Het is dry season; op een paar plassen na is de weg droog en effen. Ook zijn de Italianen bezig nieuw asfalt aan te brengen.

In Bo hebben we de jongeren bezocht die deelnemen aan het jongerenproject van de Christian Brothers. Zij volgen trainingen in basic education en kunnen vervolgens stage lopen bij kleine bedrijfjes in en om de stad. Ook jongeren die vanuit Nederland terugkeren naar Sierra Leone kunnen hieraan meedoen. Zowel in Bo als in Freetown.
We hebben met de jongeren gepraat over hun achtergrond, interesses en stage-ervaringen. Ze zijn allemaal heel enthousiast. Een van de meisjes werkt in een autogarage. Een ander bij een Honda bedrijfje dat motorfietsen repareert. Ze zijn allebei inmiddels experts en de trots van de garages. De klanten brengen hun voertuig het liefste bij hen. Anderen lopen stage bij kapsalons, in de metaalbewerking, in de bouw of leren kleding maken.
Nadat de jongeren hun stage met succes hebben afgerond, krijgen ze een start-up kit. In deze kit zitten materialen die ze kunnen gebruiken om zelf een klein winkeltje op te zetten. De Christian Brothers helpen hen met het zoeken naar een geschikte, betaalbare ruimte en komen regelmatig langs om te zien hoe het gaat.
Andere jongeren krijgen een baan aangeboden bij hun stagebegeleiders. Dat is bijvoorbeeld gebeurd in het bouw-project. De baas was erg tevreden over zijn leerlingen en wil ze graag in dienst nemen.
We hebben een hoop geleerd van de verhalen van de jongeren en hun begeleiders en zullen ons bezoek aan Bo de komende week met de jongeren in Freetown bespreken.

Donkere nachten

In Freetown is geen electriciteit. Nou ja, bijna geen electriciteit. Slechts enkele wijken hebben een paar uur stroom per dag. Daar wonen de mensen met een belangrijke positie.
De andere Freetowners moeten het met generatoren doen. Die draaien overdag op volle toeren. Overal in de stad hoor je het gebrom van machines en ruik je de uitstoot van brandstof.
Omdat lang niet iedereen dat kan betalen, is een groot deel van Freetown pikdonker ’s nachts. Dat is levengevaarlijk voor mensen als ik die gewend zijn aan de verlichting van de Nederlandse straten. Mijn ogen willen nog niet wennen aan het donker. Op de weg naar het guesthouse ben ik al een aantal keer gestruikeld. Ook zitten er hele dikke kikkers die vlak voor je voeten opeens wegspringen. De jongeren die hier al weer een tijdje zijn, zeggen dat het vanzelf went. Maar er wordt vooral gelachen om de gekke manier van lopen die wij, blind en bang voor kikkers zijnde, hebben.

Try before you die

Toen de Christian Brothers me vertelden dat we hun projecten in Freetown op een motorfiets zouden gaan bekijken, was ik blij! Wat een avontuur, ik had nog nooit op een motor gezeten! Dat Freetown levensgevaarlijk is op een motor, realiseerde ik me pas toen ik achterop zat en door de stad reed. De motorrijders hier trekken zich niets aan van het andere verkeer en zigzaggen door de auto’s, vrachtwagens en voetgangers heen. Ze halen links en rechts in, toeteren tegen alles en iedereen en nemen routes die zo smal zijn, dat je continu moet opletten of je benen niet te veel uitsteken en je je misschien bezeert. Op de stukken waar het rustiger is, voeren ze de snelheid al snel op naar 70 km per uur.
Ook bleek ik een attractie te zijn voor de mensen op de straat. Een buitenlander die op een motor zit! En dan ook nog een vrouw, die een kop groter is dan de bestuurder en haar rok tot boven haar knieen heeft moeten optrekken!
Ik was blij en opgelucht toen we aan het eind van de dag weer veilig en heel voor het kantoor van de Christian Brothers stonden. Helemaal zwart van het stof en rood van de zon. Maar... wel ge-tried!

Gezelschap uit Nederland

Afgelopen maandag is Godefroid van Cordaid/ Maatwerk aangekomen!

Hij zal afspraken met de partner maken over de begeleiding van terugkeerders en de planning voor de komende maanden. Uiteraard willen de jongeren hem ook graag ontmoeten.

Zondagochtend

In Sierra Leone is naar schatting 30% van de bevolking Christen. Op zondag hijst iedereen zich in zijn netste pak en mooiste jurk om naar de kerk te gaan. Brother Augustine nodigde me uit om met hem mee te gaan naar de St. Edwards Chapel. Het zou een bijzondere bijeenkomst worden, omdat er in de dienst ook stilgestaan zou worden bij Thanksgiving, diverse verjaardagen en een huwelijk. Het beloofde een feestelijke dienst te worden.

We stapten een volle, vrolijk gekleurde kerk binnen en werden toegezongen door het kerkkoor. Het leek erg op de kerkdiensten zoals je die ook in Nederland hebt, totdat het moment aanbrak om kado’s te overhandigen aan de kerkgemeenschap. Verschillende groepen stapten een voor een naar voren om allerlei producten te overhandigen aan de priester en de voorzitter van de kerkelijke raad. Olie, lucifers, frisdrank, wc-papier, wijn: allerlei kado’s werden naar het altaar gedragen.
Als laatste kwamen de Nigerianen, die sinds kort een groot deel van de kerk vullen. Zij verrasten iedereen door niet alleen heel veel etenswaren mee te brengen, maar ook drie ventilatoren, 15 zakken cement en ... twee geiten! “Hier kan niemand tegen op!”, riep de man die naast mij zat. “Those Nigerians know how to celebrate Thanksgiving.”
Er volgde een staande ovatie en een groot feest in de tuin van de kerk, met drankjes, fufu en swingende muziek.

Je leven opbouwen in Freetown

De afgelopen week heb ik diverse terugkeerders gesproken. En hun verhalen zijn me niet in de koude kleren gaan zitten. De jongens die bij me aan tafel schoven vertelden me treurige verhalen. Vrijwel allemaal missen ze Nederland. Of meer specifiek; Amsterdam, het voetbalteam, hun gastouders, hun vrienden, de schone straten.De lijst is lang...
Sommigen denken elke minuut van de dag aan Nederland, al zijn ze soms al anderhalf jaar terug. Het oppakken van hun leven in Freetown valt niet mee. De jongeren wonen bij vrienden of derdegraads familie in huis. En onze kamertjes op driehoog-achter zijn een luxe vergeleken met de huizen waar deze jongens wonen. Ze hebben geen electriciteit, geen stromend water en delen de kamer soms met 2 tot 3 anderen.
Ook het vinden van werk blijkt niet gemakkelijk. De algemene werkgelegenheid in Sierra Leone is slecht, maar de jongeren die zijn teruggekomen lopen ook tegen vooroordelen aan. Werkgevers vertrouwen hen niet. Waarom zou een jongen die 5 jaar in Europa heeft gezeten interesse hebben in een baan als bewaker, waarmee hij maar 100 dollar per maand verdient?

Niet alleen werkgevers hebben onbegrip voor de situatie van terukeerders. Ook familieleden bezorgen de jongeren soms hoofdpijn. Verre ooms en tantes duiken ineens op, met het dringende verzoek of de jongeren willen bijdragen aan de operatie van mevrouw X of de opleiding van meneer Y. Sommige jongeren willen het familiaire netwerk onderhouden en hebben hun terugkeervergoeding hiervoor gebruikt. Maar anderen besluiten afstand te nemen van hun familie omdat ze niet aan de verwachtingen kunnen voldoen.
En dan loop je rond in een stad waar iedereen droomt van een toekomst in Europa. Hoe moet je dan uitleggen dat je heel erg veel heimwee hebt naar Nederland, maar bang was gek te worden vanwege de asielprocedure of een verblijf in vreemdelingenbewaring en daarom bent teruggekomen?

Toch is er ook goed nieuws. Er zijn leuke meiden geschaakt, er is een baby geboren, en een van de jongeren heeft zijn moeder teruggevonden. Ook gaat het verhaal rond dat een dame die uit Nederland is teruggekeerd met succes een guesthouse heeft opgezet. Sommige jongeren zijn zover dat ze de situatie accepteren en wat rust hebben gevonden. Ze zijn dan ook klaar om actie te ondernemen en blijken over veel kwaliteiten en talenten te beschikken, maar hebben een zetje in de rug nodig. Samen met de Christian Brothers zullen we proberen een start te maken. Op de agenda staan het opstellen van CV’s, het organiseren van groepsbijeenkomsten en het maken van persoonlijke actieplannen.
Daarnaast willen de jongeren dat hun verhaal Nederland bereikt. Niet alleen om hun problemen kenbaar te maken, maar ook om jongeren in Nederland te stimuleren mee te denken. Over de uitdagingen die je als terugkeerder te wachten staan, en over het eenzijdige beeld dat hier bij jongeren leeft dat Europa de place of milk and honey is.